• Fleur van der Put

Vermoeidheid en burnout-perikelen

Pasgeleden kreeg ik een appje van een lieve vriendin. Ze gaf aan dat het haar allemaal even te veel werd, dat ze moe was en het liefst in bed wilde liggen. Ik noem dit zelf het hoofd onder de dekens-gevoel. Ik herken het al te goed en wil haar dit graag vertellen, zonder de nadruk op mijzelf te liggen. Ik wil naar haar luisteren en dat doe ik ook. Ze vraagt om advies en tips. Ik geef haar een hele lijst, misschien iets teveel in een keer, maar ik schrijf naar haar in een paar appjes het gros van wat ik in drie jaar tijd geleerd heb over vermoeidheid en burnout-perikelen.


Natuurlijk is dit persoons gebonden, het een zal voor de ander niet werken, maar voor de ander weer wel. Ik bood mijn vriendin een luisterend oor en gaf aan dat ik er graag voor haar wilde zijn. Ik denk dat dit het belangrijkste is om te doen als iemand in jouw omgeving aangeeft het allemaal even niet meer weet. Niet opdringen, maar luisteren en zijn/haar/hen gevoelens aannemen in plaats van wegduwen. Maar mocht je zelf nou tegen vermoeidheid en/of burnout-perikelen aanlopen, dan hoop ik je in deze blog wat tips te geven. Daarbij wil ik wel nog zeggen: verwacht niet dat alles in een keer opgelost zal zijn. Het is een proces waar je door heen moet en dit zal tijd kosten. En het zal eventjes goed gaan, daarna weer minder én vervolgens zal het weer goed gaan. Herstellen gaat met ups en downs en zal altijd in je leven terugkomen. Althans, dat is bij mij zo. Mocht bij jou alles in een keer lukken, wees dan gezegend: je bent uitermate uniek!


Belangrijke tips bij een burnout/extreme vermoeidheid

Vaak weet je zelf heel goed dat het niet goed met je gaat. Je voelt heus wel aan dat de dingen niet lukken zoals jij dat zou willen en dat je niet lekker in je vel zit. Je bent veel sneller moe, geprikkeld of geëmotioneerd. En toch raas je door, wat zonde is, maar zo zit de maatschappij nou eenmaal in elkaar. Het is niet erg om je minder fijn te voelen, maar veel mensen snappen niet hoe het écht is als je minder in je vel zit, extreem vermoeid bent of in een burnout zit. Je kunt zelf aan de slag met beter worden, maar zoek wel hulp van je vrienden/familie en als het écht niet gaat professionele hulp. Mijn tips zijn leuk en aardig, maar je kunt het niet alleen.


Bij deze de tips van mij voor vermoeidheid/burnout-klachten:

  • Schakel professionele hulp in

Maak in eerste instantie een afspraak bij de huisarts om jouw klachten te beschrijven. Als je geluk hebt, helaas geldt dit niet voor iedereen, is jouw huisarts begripvol. De huisarts brengt jouw klachten in kaart en krijgt een vermoeden van wat er aan de hand is. Met de huisarts kun je bespreken waar je naar toe wilt voor hulp. Vaak zal dit een eerstelijns-psycholoog zijn. De huisarts geeft je een verwijzing en dan kun je een afspraak maken bij de psycholoog. Er zijn helaas wachttijden voor de psycholoog, dus het kan zo maar zijn dat het een paar weken kan duren voordat je een afspraak kunt inplannen. De psycholoog zal als eerste een intakegesprek met jou plannen. De eerste afspraak ga je dus niet direct beginnen met een behandeling, maar maakt de psycholoog een inschatting van je klachten en zal dan met jou opzoek gaan naar de best passende behandeling. Zelf heb ik bij de psycholoog schematherapie gevolgd. Schematherapie heeft mij geleerd over mijn eigen gevoeligheid en waar deze vandaan komt. Door hier bewust van te zijn kon ik leren welke patronen ik in mijn leven heb opgebouwd en heb ik geleerd hoe ik deze patronen heb kunnen veranderen naar patronen die wél bij mij passen. Ook heb ik geleerd mijzelf te accepteren zoals ik ben, dat helpt al een hoop!


Naast een psycholoog kun je ook een bezoekje brengen aan een osteopaat. Voor mij persoonlijk heeft dit erg goed geholpen. Met de osteopaat die mij behandeld ben ik erachter gekomen waar een groot deel van mijn fysieke vermoeidheid vandaan komt. Dit zorgde ervoor dat ik in een aantal jaren vermoeidheid heb opgebouwd in mijn lichaam en de osteopaat zorgt ervoor dat mijn lichaam weer gaat functioneren zoals het hoort te functioneren. Het klinkt wat vaag, daar ben ik mij van bewust. Ik zal proberen een korte uitleg te geven: de osteopaat kwam er bij mij achter dat de schisis (google maar even als je niet weet wat het precies inhoudt) ervoor zorgt dat ik eigenlijk altijd verkouden ben. Er staat namelijk door mijn schisis veel druk op mijn holtes. In deze holtes zitten slijmvliezen, deze zitten ook in mijn darmen. Door de druk op die slijmvliezen zijn mijn darmen voedingstoffen niet juist gaan opnemen. Dit is heel langzaam opgebouwd, maar heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat mijn lichaam in een stress-stand kwam te staan (dit natuurlijk in combinatie met andere stressoren). In een stress-stand maakt jouw lichaam veel cortisol aan, dat is een handig stofje die ervoor zorgt dat in een gevaarlijke situatie jij direct in actie komt. Maar als er geen écht gevaar is, is het niet nodig dat je dit stofje aanmaakt. Je punt dan namelijk je bijnieren uit, wat voor vermoeidheid en burnout-klachten zorgt.


Zowel bij de psycholoog als bij de osteopaat heb ik leren ademhalen door ontspanningsoefeningen. Deze ontspanningsoefeningen variëren van meditaties tot wandelen, hier kom ik later nog op terug. Door een verkeerde ademhaling doe je ook aanspraak op je cortisol. Met een juiste ademhaling kun je jouw lichaam leren tot rust te komen.

NB: ik ben geen professionele hulpverlener. Wat ik hierboven beschrijf heeft mij persoonlijk goed geholpen en is wat ik aanraad.


  • Maak in het begin je agenda leeg

Als de extreme vermoeidheid of burnout-klachten het dagelijks leven zodanig lastig voor je maken, Voor mij hielp het in het begin vooral om mijn agenda leeg te houden, alleen de dingen te doen die ik echt heel leuk vond. Ik begrijp dat dit niet altijd even haalbaar is, al denk ik dat kritisch naar je agenda kijken wel noodzakelijk is. Want is het namelijk écht belangrijk dat je die lunch met je nichtje door laat gaan als je je niet fijn voelt? Is het

écht noodzakelijk om die dag te gaan shoppen met je beste vriend? Soms is het fijn om je agenda, behalve op de dingen na die je moet doen, helemaal leeg te maken en per dag te kijken naar wat goed voelt om te doen. Zo kan het bijvoorbeeld ook fijn zijn om te vragen of je partner of een goede vriend jou kan ondersteunen in bijvoorbeeld het huishouden, doen van boodschappen, koken, etc. Schaam je er niet voor om hulp te vragen óf om nee te zeggen tegen een al gemaakte afspraak. Gaat het even niet, kies dan voor daar waar je behoefte aan hebt!


  • Geef aandacht aan je ademhaling

Dit klinkt voor sommigen misschien wat zweefteverig, maar ademhalen is zo enorm belangrijk. Je kunt dit doen middels ontspanningsoefeningen. Op YouTube vind je er een hoop, maar je hebt ook fijne apps zoals Headspace en Balance (die laatste gebruik ik!). Van mijn psycholoog kreeg ik de app VGZ Mindfulness aangeraden. Hier doe ik graag de meditatie die Korte Bodyscan duurt. Deze duurt ongeveer elf minuten en vind ik erg fijn als ik merk dat ik overprikkeld ben. Bodyscan-meditaties of Breath Focus-meditaties zijn mijn favoriete meditaties. Deze werken het beste voor mijn steeds afdwalende gedachtes, maar ontdekken welke meditaties bij jou passen is een zoektocht. Verwacht ook niet gelijk effect te merken van meditaties. Dit is een vaardigheid die je zult moeten ontwikkelen en kan je helpen als je dit met regelmaat doet. Het is net als leren fietsen: in het begin gaat het moeizaam maar uiteindelijk heb je het onder de knie en maakt het je leven makkelijker ;)


  • Woorden schrijven en lezen

Voor mij heeft het ook heel erg geholpen om met regelmaat tijd te nemen om mijn gedachten op te schrijven. In het begin was dit lastig en gek, maar nu schrijf ik soms drie volle pagina's op omdat ik merk dat het mij helpt. Ik heb een notitieboekje waarin ik bijna dagelijks iets opschrijf. De ene dag is het lang, de andere dag kort. De ene dag is het kritisch, de andere dag schrijf ik mijzelf moed in. Het verschilt wat ik schrijf en vaak schrijf ik zonder van te voren te hebben bedacht wat ik schrijf. Maar schrijven helpt. Men zegt weleens dat praten helpt, maar schrijven werkt ook. Door je gedachten op te schrijven maak je jouw gedachte concreet. Je hoeft er verder niets te doen, maar het kan een stukje verwerking zijn van dat wat in je hoofd ronddwaalt. Een opdracht die je voor jezelf kunt doen is iedere dag voordat je gaan slapen drie fijne momenten van de dag op te schrijven in je boekje. Toen ik net met Ruud samen was moest ik dit van hem doen om tegen mijn kritische stem te praten. Het heeft mij veel geleerd, vooral over dankbaarheid. Want ook al voelen dagen soms erg donker en moeizaam, iedere dag gebeurd er iets waar je dankbaar voor kunt zijn. En het zien van die lichtpuntjes is erg fijn kan ik je vertellen.


Ook helpt het mij veel om te lezen. Lezen brengt mijn hoofd op een andere plek. Even ben ik bezig met dat wat er in het verhaal gebeurd in plaats van met mijn gedachtes die met recordsnelheid voor mijn hoofd zoeven. Ruud kijkt graag een serie of een mooie film voor dit effect, ik heb hier vaak moeite met mijn concentratie en ontspan daardoor veel beter met het lezen van een boek. Een boek zorgt ervoor dat ik mij even kan terugtrekken uit de werkelijkheid, al heb ik persoonlijk wel moeite om mij terug te trekken om te lezen als er andere personen in de buurt zijn. Dit is voor mijzelf een ontwikkelpunt. Ik mag best mijn eigen ruimte innemen, en jij trouwens ook!


  • Lijstjes maken

Ik maak lijstjes, een hele hoop lijstjes. Dit is iets wat ik van mijn vader heb geleerd. Ik maak lijstjes van de boodschappen die ik moet halen, lijstjes van de klusjes die gedaan worden, lijstjes van blogs die ik wil schrijven, lijstjes van tekeningen die ik wil maken, lijstjes van alle dingen die ik moet doen op een dag, lijstjes van dingen die mij niet helpen, lijstjes van dingen die mij gelukkig maken, lijstjes van waaraan Ruud kan merken dat ik even niet lekker in mijn vel zit en noem maar op. Dat zijn dus een hele hoop lijstjes. Maar het werkt. Het helpt om de chaos in je gedachten op te ruimen. Zie het als het opruimen van je kleurpotloden in zo'n bewaar doosje. Je kunt ze rommelig op tafel laten liggen en je er continu aan storen, maar je kunt ze ook netjes organiseren (op kleur, alfabet of weet ik veel wat). Dat geeft rust. Opruimen en organiseren geeft rust maar daar zal ik ooit in een andere blog op terugkomen, nu wordt dat een beetje teveel om uit te schrijven. Het maken van een lijstje helpt om de chaos in je hoofd overzichtelijk te maken.


Een opdracht die je hierbij kunt doen is een lijstje maken van de dingen waar je wel en niet blij van wordt. Het kan namelijk erg helpen om te kijken naar dingen waarvan ik merk dat ik er niet gelukkig van wordt. Deze schrijf ik dan in het rood op een blaadje. Dingen waar ik wel heel erg gelukkig van wordt (kan bijvoorbeeld een kop thee drinken al zijn) schrijf ik op het zelfde blaadje in het groen. Dit kun je ook met je dag doen. Dan schrijf je een week lang iedere dag op wat je hebt gedaan per uur. Dan kun je die dingen markeren met rood, oranje en groen (kostte mij veel energie, kostte mij gemiddelde energie, geeft mij energie). Dit zijn waarschijnlijk ook wel dingen waar een psycholoog met je naar zal gaan kijken.


  • Gezondheid op de eerste plaats

Ik had dit kopje misschien als eerste moeten noemen. Maar grote kans dat je dat wat ik als laatste heb getypt het beste zult onthouden. Vandaar dat ik dit als laatste puntje typ. Je gezondheid is belangrijk. Met regelmaat bewegen is goed voor zowel je fysieke als je mentale gezondheid, maar dat hoef ik je niet uit te leggen want dat weet je zelf ook wel. En het kan zo verrekte moeilijk zijn om de deur uit te stappen om te gaan bewegen, want in huis is het zoveel veiliger. Maar toch is beweging belangrijk. Daarmee kun je namelijk je ademhaling trainen. Soms is juist inspanning in plaats van ontspanning (meditatie) beter voor je ademhaling. Dat is in ieder geval in mijn geval wel zo. Juist door te bewegen activeer je je diepe ademhaling. Door buiten te bewegen neem je voldoende zuurstof in je op. En beweging hoeft niet moeilijk te zijn. Een blokje om huis wandelen is al voldoende. En de volgende dag wandel je een straatje verder, en de dag daarop wéér een straatje verder, enzovoorts. Het helpt en door iedere dag een klein stukje verder te lopen doe je ook nog een succes-ervaring op want wat zal je trots zijn op jezelf (en misschien ook een beetje moe maar dat is helemaal oké)!


Naast beweging is goed eten ook belangrijk. Misschien nog wel belangrijker. En ik ga het je gelijk vertellen: stop met het eten van suiker. Suiker activeert je cortisol op een verkeerde manier. Suiker maakt je moe in plaats van dat het je energie geeft (wat ze je altijd zo leuk in reclames vertellen). En ik eet absoluut ook nog steeds suiker, want zodra ik mij minder voel grijp ik naar suiker. Daarbij ben ik ook gek op bakken, dat helpt ook niet mee. Voor mij is het stoppen met het eten van suiker nog steeds een uitdaging, ik trap er met regelmaat nog in, ik ben ook niet perfect (dat is niemand trouwens). Ik heb inmiddels ook geleerd dat je beter verse producten kunt eten, beter zelf dingen kunt maken (brood, soep, gekruide maaltijden én zelfs gebakken koekjes als je dan toch suiker eet). In al het voorverpakte voedsel zit zoveel rommel, als je het zelf maakt zit dat er niet in. Daarbij is het een leuke bezigheid, het ontspant én je zult trots zijn op het eindresultaat! En natuurlijk mislukt er wel eens een maaltijd of baksel, dat is helemaal oké. Maar echt: stop met het eten van suiker en vooral van voorverpakte rommel! Maak je eten vers en maak het zelf, het is veel lekkerder én absoluut veel beter voor je!



Wat ik verder nog kwijt wil

Ik denk echter wel dat vermoeidheids- en burnout-klachten bij iedere persoon weer een andere oorzaak hebben. Het is daarom noodzaak om hulp te zoeken, maar ook zelf stappen te ondernemen. Een psycholoog gaat het probleem niet voor je oplossen, maar zal je leren hoe je dit zelf moet oplossen. Je kunt blijven wijzen naar anderen, je vergelijken met anderen, maar uiteindelijk draait het om jou! En wil jij de rest van je leven in deze vermoeide toestand blijven leven of wil je vol energie weer kunnen leven? Denk na over de dingen die je anders zou willen hebben en bedenk daarbij hoe je dat kunt veranderen. Ik zou je willen vertellen dat alles echt goed gaat komen alleen moet je daar wel echt geduld bij hebben en dat is het moeilijkste. Het is niet erg dat je je zo voelt, maar juist goed. Ik denk dat je nu namelijk dichter bij jezelf kan komen en dat is in mijn ogen altijd goed (sorry, klink soms wat zweefteverig oeps)!

Oké, een laatste dingetje nog. Het allerbelangrijkste is denk ik dat je lief moet zijn voor jezelf. Wees niet kritisch op jezelf dat het even niet lukt, laat het even voor wat het is. Praat erover met mensen die je lief zijn en vraag om hun luisterend oor en hulp. Geef aan waar je behoefte aan hebt en ga voor een goede gezondheid. Ik weet zeker dat je het kunt en dat je over een bepaalde tijd je weer zoveel beter zult voelen, al lijkt het misschien nu heel ver weg. Het komt uiteindelijk allemaal goed! Echt waar!


26 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven

Naar binnen kijken

Nee, ik bedoel niet naar binnen gluren bij de buren, maar naar binnen kijken naar jezelf. Dat is iets wat ik de afgelopen week weer deed doordat mijn lichaam mij weer even terugfloot. Altijd als ik mi

Haat-liefde verhouding met sociale media

Ik ben fan van sociale media. Met name Instagram en YouTube. Het inspireert mij in mijn creativiteit, kan mij helpen met mentale gezondheid én leert mij nieuwe dingen zoals onder andere voeding. Maar

 
  • Instagram

©2020 door Fleurise. Met trots gemaakt met Wix.com